Tweet
Населување на Албанците во Македонија
Историските сведоштва говорат дека првите Албанци во
Македонија почнале да се доселуваат поинтензивно дури после средината на 18 век.
Според отоманскиот попис на населението од 1430-1431 година, во Македонија немало воопшто Албанци. Веќе од средината на 15 век, со исламизацијата на Албанците, тие во мал број почнале да доаѓаат во Македонија како турски војници и наемници, но сепак во многу минорен број. Во отоманскиот попис од 1452-1453 година, се забележани само 32 албански семејства на територијата на цела Македонија и тоа 31 семејство во вилаетот Калканделен (Полог) и 1 католичко семејство во Скопје. Овие албанци веќе во најголем дел биле исламизирани и отоманските власти ги обележувале како АРНАУТИ или АРБАНАСИ, како би се разликувале од староседелското. Имено, во пописните тефтери, отоманците на личните имиња на албанците додавале “Арбанас“ или “Арнаут“ за да ги разликуваат од староседелците, за кои немало никакви придавки за народност.
Отоманскиот попис од 1467-1468 година забележува само 84 албански домаќинства на територијата на цела Македонија и тоа во следниве вилаети:
Попис 1467-1468 година
Вилает Калканделен (Полог) 20 домаќинства
Вилает Ускуп (Скопје) 2 домаќинства
Вилает Пирлепе (Прилеп) 10 домаќинства
Вилает Ќипрјули (Велес) 3 домаќинства
Нахија Крчово (Кичево) 7 домаќинства
Нахија Мариово 1 домаќинство
Нахија Манастир (Битола) 41 домаќинство
Извор: ТДИМН. ОПД, т. III, с. 35–143 (вилает Калканделен), с. 150; ТДИМН. ОПД, т. I, с. 197–199; ТДИМН. ОПД, т. II, с.139–271 (нахия Манастир), с. 271–485
Првите шест албански села во Македонија
Албанците дошле на границите на Македонија во 1572 година. Французинот Филип Канаје го опишал заземањето на Качаник од страна на неколку како што лично запишал “албански групи на убијци и разбојници“ во 1572 година.
(Френски пътеписи за Балканите, с.140).
Во 1595 година за прв пат во историјата е забележана албанска разбојничка тајфа која опљачкала неколку полошки села, а многу селани ранила и испоубила.
(Ј. Трифуноски, Полог, стр. 38).
Според отомански документ од 1597 година, околу 10.000 албански разбојници од северна Албанија, ограбиле и изгореле 27 села во западна Македонија, а во 6 од тие села, во дебарската област, се населиле првите Албанци во Македонија
(Шопова, Д. Цит. съч., с. 83).
Значи, прво населување на Албанци во македонско село, временски датира 3 години пред почетокот на 17 век и тоа било во областа на Дебар.
Албанско населување во скопската област
Во отомански документ од 1595 година за прв пат е забележано присуство на “арнаутски разбојнички групи“ во скопската област, но без албанско населување.
(Шопова, Д. Цит. съч., с. 78-79)
Албанците почнале постепено да ги освојуваат високите планински македонски села од скопска Црна Гора дури кон крајот на 17 век.
(Материали, 536. / “АРНАУТИ“ Васил Кънчов, "Македония. Етнография и статистика" (с 11 карти), Издава Българското книжовно дружество в София, 1900 година, Част първа. Народи в Македония. Арнаути., стр. 83-100).
Албанците прво ги зазеле највисоките македонски села на скопска Црна Гора и после постепено слегувале кон ниските села. Село Брест до 19 век било чисто македонско село, во Љуботен албанците навлегле кон крајот на 18 век.
(Васил Кънчов, "Македония. Етнография и статистика", Част първа.Народи в Македония. Арнаути., стр. 83-100).
Германскиот патувач Хан во втората половина на 19 век ги посетил албанските села на скопска Црна Гора и самите тамошни албанци го известиле дека се преселени во скопските северни планини после австријските војни, а тоа е крајот на 17 век.
(Hahn, Reise von Belgrad nach Salonik, Wien, 1868. стр. 70).
До 20 век, на Китка и Црн Врв се населиле Албанци во 21 македонско село. Тие дошле од Косово во текот на 18 и 19 век, а жителите на Алдинци знаеле дека нивните предци дошле во Алдинци од Гњилане.
(Материали, стр. 523. / Васил Кънчов, "Македония. Етнография и статистика", Част първа. Народи в Македония. Арнаути., стр. 83-100).
Во Скопското поле првите албанци се спуштиле дури во 19 век, за време на управувањето на Хамзи-паша, Албанец, кој етапно доселувал албанци од северна Албанија.
( J. Трифуноски, Скопско Поље, 358).
Албанско населување на Полог
Почетокот на албанското населување т.е. заземање на Полог, почнува од средината на 18 век. Сепак, тие во тој период претставувале многу мала малцинска група во Полог, се` до првата половина на 19 век, кога со Полог владее албанецот Абдураман-паша, кој насилно и масовно населувал албанци од северна Албанија.
(Ј. Трифуноски, Полог, с. 71-74)
Голем дел од староседелското македонско население на Полог, било насилно поалбанчено, цели родови биле поалбанчени, како и многу жени и девојки под притисок на тетовските албански паши и нивниот зулум .
(Ј. Трифуноски, Полог, стр. 38-39, 50-51)
Истото се има случено и со Кичевија, каде најголемиот дел од тие Албанци се всушност од македонско потекло. Затоа, можеме да кажеме дека Албанците во Македонија се македонски браќа.
Албанците од с.Теарце биле населени од тетовските паши, од Мат, Долен Дебар и призренско; албанците од с.Доброште дошле од Дебар и Љума. Во с.Длабочица, с.Стража и с.Култино албанците потекнуваат од Дукачин Љума. Во последното село, Абдурахман Паша во почетокот на 19 век ги избркал Македонците и населил Албанци (Материали (Софија), 437, 439, 446-447).
Во Жеденската област до почетокот на 19 век живееле исклучително Македонци, но подоцна почнале и таму да се доселуваат Албанци од Реч и Долни Дебар.
Од албанските зулуми, Македонците од Полог масовно бегале и ги оставале празни селата. Васил К`нчов во последната деценија на 19 век ја посетил Македонија и опишува дека селото Горно Фалише до 1860 година броело 30 македонски семејства, а во 1890 година опустело, како и селата Палатица, Корито, Форино и Чајле, кои исто така останале опустени и празни.
(В. "Новини", год. II бр. 12, 13./ Васил Кънчов, "Македония. Етнография и статистика", Част първа.Народи в Македония. Арнаути., стр. 83-100).
Македонскиот етнограф Трифуноски, спомнува дека и селата Катрање и Еребино ја споделиле истата судбина на опустување.
(Ј. Трифуноски, Полог, 39-40).
Албанизација на Кичевија
Зајаз, сега изразито албанско село, до 1740 година било чисто македонско православно село. Првиот македонски етнограф, Томе Смиљаниќ - Браднина пред 90 години утврдил дека луѓето од Зајаз ги знаат своите муслимански претци до 7 колено, а од овие имиња после продолжуваат имињата на нивните православни предци. Православните старинци биле “Шопки“, па Албанците еден дел од нив истиснале, а друг дел исламизирале и поалбанчиле.
(Т. Смиљанић, Кичевија, 440-441).
Селото Црвивци било исламизирано околу 1760 година. Албанците удриле на селото од страна на Зајаз за Велигден, кога се играло оро, убиле многу луѓе, а жените ги заробиле и се вселиле како во своја куќа.
(Т. Смиљанић, Кичевија, стр. 431).
Селото Бериково, било муслиманизирано околу 1785 година, кога Албанците ги исламизирале жените и децата од селото, додека мажите им биле на печалба.
(Т. Смиљанић, Кичевија, с. 437).
Дел од македонското староседелско население на селото Колари избегало кон крајот на 18 век во Австро-Унгарија, а оние кои останале дома биле албанизирани.
(Смиљанић, Кичевија, с. 444).
Албанците во с. Јагол биле преселени од селото Блаце од Албанија околу 1830 година. Тогаш било и албанизирано селото Туин. Во с.Поповјани, с.Другово и с.Белица првите албанци се населиле околу 1840 година од Дебар.
Албанизацијата во струшко-дебарскиот крај
Иако Албанците прво проникнале во дебарскиот крај во 17 век, сепак до 19 век, апсолутното мнозинство на Голо Брдо и Дебарско Поле го сочинувале Македонци, рисјани и муслимани. Подлабоки етнички промени во дебарскиот крај настанале во 19 век, со албанизација на Македонците муслимани од повеќе села и населување Албанци од северна Албанија.
Васил К`нчов во својата книга за Македонија обајвена 1900 година, сведочи за поалбанчувањето на Македонците муслимани и населувањето на албанци во Голо Брдо и Дебарско Поле:
“Жителите (македонски муслимани) на селата Острени, Трново, Клене, Летен, Џепиште, Ербеле, Обоки, Макелари и др. претпочитаат да се кажуваат за арнаути и да говорат арнаутски. Торбешите од с. Раица, најјужно од подримските потурчени села, говорат повеќе арнаутски и се бројат за арнаути. Селата Вичишта, Голеишча и Писанки биле до почетокот на XIX. век македонски, до пред 30 години биле половина македонски, а сега се населени од арнаути. Само во Писанки останаа уште 3 македонски куќи. Арнаутите идат од Горица и од други посеверни места. Уште посилен е притисокот на Поле (дебарко поле). Македонците исчезнале во почетокот на XIX век од северните села, а денес бегаат од сите други села поради страшните уништувања на кои се изложени. Селото Граѓани до скоро било македонско. Арнаутите дошле пред 50 години и сега тие се мнозинство. Има уште 8 македонски куќи, но и тие наскоро ќе бегаат.
Македонци имало и до пред 30-35 години во арнаутското село Балании и во турското Коџаџик, но сите избегале. Тој крај е жестоко опустошен од арнаутските полкови на Али Паша, кои го уништија Божји Град во долината на р. Дрим, кон крајот на 18 век. Само во Река арнаутите уште не проникнале и тоа благодарејќи на торбешите од една страна и на фактот, што, тамошните македонски села се големи“.
(види кај Васил Кънчов, "Македония. Етнография и статистика", Част първа. Народи в Македония. Арнаути., стр. 83-100).
Населување на Албанците во Гора (Корча), област Мокра-Поградец и Струга
До 19 век, македонските етнички територии се простирале скоро во цела јужна Албанија. Во Гора (Корча) и Мокренската област населението било македонско, православно и поданици на Охридската Архиепископија. Во Кодексот на Охридската Архиепископија од 1761 година се наоѓа Епископијата Горо-Мокренска и потписот на Горо-Мокренскиот (корчанско-поградечки).
Епископ Јоаким (А.Шопов и Г.Стрезов, Кодекс на Охридската патриаршия. Сб.М. X. 569).
Охридскиот анонимен летописец од првата половина на 19 век, бележи две големи пустошења во Гора и Мокра (зап. охридски брег). Во 1805 година арнаутски полкови ја опљачкале целата околина на Охрид, а во 1821 година, пишува летописецот Охридски за мокренската област: „во Мокреница се` се запусти, сето имање го ограбија“.
(Охридски летописни бележки, 6,16 / “АРНАУТИ“ Васил Кънчов, "Македония. Етнография и статистика" (с 11 карти), Издава Българското книжовно дружество в София, 1900 година, Част първа. Народи в Македония. Арнаути., стр. 83-100).
Васил К`нчов во својата книга за неговото патување низ Македонија од 1900 година запишува “арнаутски дошљаци од долината на Шкумба го иселуваат македонското население од западните делови на охридско“, селата Фердово и Калиште се поалбанчени целосно, а македонското население се иселува и од селата Лин и Радожда.
70 години пред сведоштвата на К`нчов, доктор Муелер, кој патувал по западниот охридски брег на Струга и Поградец во 1837-1828 година, сведочи дека овој брег бил населен со Македонци, но почнале да се доселуваат и Албанци, па запишал дека селото Фердово имало мешано население од Македонци и Албанци, додека селото Калиште било чисто македонско село.
(D-r Joseph Muller, Albanien, Rumelien und die Osterreich-Montenegrische Granze, Prag, 1844. стр.69).
Само 70 години подоцна, на почетокот на 20 век, немало трага од Македонци во тие некогашни чисто македонски села.
До 1870 година жителите на областа Девол и Корча (денешна јужна Албанија) говореле македонски јазик. Поради албанскиот притисок, првенците на 50 села од овие области се заколнале да не говорат повеќе македонски, да не го пренесуваат македонскиот јазик на своите деца и да станат Албанци (Списание "Albania", 15–30 Juni 1898, p. 32).
Од оваа произлегува дека голем дел од денешните Албанци имаат и македонски корен и дека не постојат чисти етноси и нации.
GOOGLE TRANSLATOR :-
Settlement of Albanians in Macedonia
Historical evidence shows that the first Albanians in Macedonia began to migrate even more intense after the mid-18th century.
According to the Ottoman census of 1430-1431 year, in Macedonia there was Albanian. Already by the mid-15th century, with the conversion of Albanians in a minority they started coming in Macedonia as Turkish soldiers and mercenaries, but in a very minor number. The Ottoman census of 1452-1453 year are recorded only 32 Albanian families on the territory of Macedonia, 31 family vilayet Kalkandelen (nest) and 1 Catholic family in Skopje. These Albanians have mostly been Islamized and Ottoman authorities blaming as ARNAUTS or Arbanasi, as could differ from indigenous. The census in notepads, Ottomans personal names Albanians added the "Arbanasi" or "Arnaut" to distinguish them from the natives, that there were no adjectives for nationality.
Ottoman census of 1467-1468, the notes only 84 Albanian households on the territory of Macedonia and recesses in the following:
Census year 1467-1468
Vilayet Kalkandelen (nest) 20 households
Vilayet USKUP (Skopje) 2 households
Vilayet Pirlepe (Prilep) 10 households
Vilayet Kjiprjuli (Veles) 3 households
Nahiya Krchovo (Kicevo) 7 households
Nahiya Mariovo 1 household
Nahiya Manastir (Bitola) 41 household
Source: TDIMN. ODM, t. III, p. 35-143 (Vilayet Kalkandelen), p. 150; TDIMN. ODM, t. I, p. 197-199; TDIMN. ODM, t. II, s.139-271 (nahiя Monastery), p. 271-485
The first six Albanian villages in Macedonia
Albanians came to the borders of Macedonia in 1572. Frenchman Philippe Kanaje described the capture of Kačanik by some as personally wrote "Albanian groups of killers and thieves" in 1572.
(Frankish Travel to the Balkans, s.140).
In 1595 for the first time in recorded history a den of Albanian gang that opljachkala Poloski few villages and many villagers wounded and ispoubila.
(J. Trifunoski, nest, p. 38).
Under Ottoman document from 1597, about 10,000 Albanian-robbers of northern Albania, robbed and burned 27 villages in western Macedonia, and in 6 of these villages, in Debar area, first settled Albanians in Macedonia
(Sopova, MD. Quoted. Sъch., P. 83).
So, the first settlement of Albanians in Macedonian village dating period 3 years before the 17th century and it was in the Debar.
Albanian settlement in Skopje area
The Ottoman document from 1595 was first noted the presence of "predatory arnautski groups" in the Skopje area, but no Albanian settlement.
(Sopova, MD. Quoted. Sъch., P. 78-79)
Albanians began to gradually conquer the high mountain villages of Macedonia Skopje Montenegro, even at the end of the 17th century.
(Materials, 536. / "ARNAUTS" Vasil Kъnchov, "Makedoniя. Etnografiя and statistics" (v. 11 cards), published Bъlgarskoto Literary druzhestva c Sofia, 1900 Chastna pъrva. Peoples c Makedoniя. Arnauts., P. 83-100 ).
Albanians are first occupied the highest villages in Skopje Macedonia Montenegro and then gradually got down to the lower villages. Village of Brest until the 19th century was pure Macedonian village, Luboten Albanians entered the late 18th century.
(Vasil Kъnchov, "Makedoniя. Etnografiя and statistics" Chastna pъrva.Narodi c Makedoniя. Arnauts., P. 83-100).
German traveler Han in the second half of the 19th century Albanian villages visited Skopje Montenegro Albanians themselves tamoshni informed that moved in Skopje northern mountains after Austrian wars, and that's the end of the 17th century.
(Hahn, Reise von Belgrad nach Salonik, Wien, 1868th p. 70).
By the 20th century, the flower Black Peak settled Albanian 21 Macedonian village. They came from Kosovo during the 18th and 19th centuries, and residents of Aldinci know that their ancestors came to Aldinci of Gnjilane.
(Material, p. 523rd / Vasil Kъnchov, "Makedoniя. Etnografiя and statistics" Chastna pъrva. Peoples c Makedoniя. Arnauts., P. 83-100).
The first field units Albanians descended even into the 19th century, during the management of Hamza Pasha, an Albanian, who gradually settled Albanians of northern Albania.
(J. Trifunoski, Skopje Polje, 358).
Albanian settlement of nest
Early Albanian settlement ie occupy the nest, starting from the middle of the 18th century. However, at that time they were a very small minority group in the nest, Until the first half of the 19th century, when the nest Albanian rule Abdurrahman Pasha, who violently and mass inhabited by Albanians from northern Albania.
(J. Trifunoski, nest, s. 71-74)
Much of the indigenous Macedonian population nest, was violently poalbancheno, whole genera were poalbancheni, and many women and girls under the pressure of Tetovo Albanian pashas and their oppression.
(J. Trifunoski, nest, p. 38-39, 50-51)
The same happened with Kichevija, where most of them are actually of Albanian Macedonian origin. Therefore, we can say that the Albanians in Macedonia are Macedonian brothers.
Tearce Albanians from Tetovo were inhabited by pashas, the Mat, Lower Debar and Prizren, the Albanian s.Dobroshte came from Debar and Luma. In s.Dlabochica, s.Strazha and s.Kultino Albanians come from Dukachin Luma. The last village, Abdurrahman Pasha in the early 19th century expelled Macedonians and Albanians settled (material (Sofia), 437, 439, 446-447).
In Zhedenskata area until the early 19th century Macedonians lived exclusively, but later started and there are Albanians migrated from Word and Dolni Debar.
The Albanian violence, Macedonians fled nest mass and left empty villages. K 'Basil nchov in the last decade of the 19th century, visited Macedonia and describes the village of Gorno bragging to 1860 counted 30 Macedonian families, and in 1890 deserted and villages Palatica, scour, and Chajle Forino, who also left bare and empty.
(V. "News" years. II no. 12, 13th / Vasil Kъnchov, "Makedoniя. Etnografiя and statistics" Chastna pъrva.Narodi c Makedoniя. Arnauts., P. 83-100).
Macedonian ethnographer Trifunoski mentions that Katranje villages and Erebino shared the same fate opustuvanje.
(J. Trifunoski, nest, 39-40).
Albanisation of Kichevija
Zajas now distinctively Albanian village until 1740 was pure Macedonian Orthodox village. Macedonia's first ethnographer Tome Smiljanic - Bradnina 90 years ago found that people Zajas know their Muslim ancestors to 7 knee, and these names continue after the names of their ancestors Orthodox. Orthodox starinci were "Shopki" Albanians and one of them istisnale and another of Islam and poalbanchile.
(T. Smiljaniћ, Kichevija, 440-441).
The village was Islamized Crvivci around 1760. Albanian village hit by Zajas for Easter, when played dance, killed many people, and women captured and moved as your house.
(T. Smiljaniћ, Kichevija, p. 431).
The village Berikovo either muslimanizirano around 1785, when Albanians Islam women and children from the village while the men were at work in Turkey.
(T. Smiljaniћ, Kichevija, p. 437).
Some indigenous Macedonian population of the village wheelwright escaped the late 18th century Austria-Hungary, and those who remained at home were albanizirani.
(Smiljaniћ, Kichevija, p. 444).
Albanians in the village. Jagol were moved from the village of Blace Albania around 1830. Then any and albanised Village Twin. In s.Popovjani, s.Drugovo and s.Belica Albanians first settled around 1840 by Debar.
Albanisation in Debar-Struga
Although Albanians first penetrated in Debar in the 17th century to the 19th century however, the absolute majority of Golo Brdo and Debar Pole consisted of Macedonians, Muslims and Christians. Deeper ethnic changes in Debar occurred in the 19th century, with the albanisation Macedonian Muslims from many villages and settlements Albanians of northern Albania.
K 'Basil nchov in his book about Macedonia obajvena 1900, testifies to the poalbanchuvanjeto Macedonian Muslims and settlement of Albanians in Golo Brdo and Debar Pole:
"Residents (Macedonian Muslim) villages Ostreni Turnovo, maple, summer, Dzepiste, Erbele, Oboki, Makelari etc.. prefer to speak of arnauts and speak arnautski. Converts from the village. Raica, the most southern podrimskite poturcheni villages speak more arnautski and number arnauts. Villages Vichishta, Goleishcha and Pisanki were up early XIX. century Macedonian to 30 years ago were half Macedonian, now inhabited by arnauts. Only Pisanki stayed another 3 Macedonian houses. Arnauts drawn from Gorica and other more northern areas. Even stronger is the pressure field (debarko field). Macedonians disappeared in the early XIX century northern villages, and today shun all other villages because of the terrible destruction that are exposed. Village Citizens to almost any Macedonian. Arnauts came 50 years ago and now they are the majority. There are still 8 Macedonian houses, but they soon fled.
Macedonians were up 30-35 years ago in the village arnautskoto Balanii in Turkish Kodzadzik, but all escaped. He finally been heavily infested by Arnaout regiments of Ali Pasha, who destroyed the city of God in the valley of the river. Dream in the late 18th century. Only River Arnauts yet penetrated and thanks converts the one hand and the fact that, the local Macedonian villages are great. "
(See the Vasil Kъnchov, "Makedoniя. Etnografiя and statistics" Chastna pъrva. Peoples c Makedoniя. Arnauts., P. 83-100).
Settlement of Albanians in Montenegro (Korce), Wet-area Pogradec and Struga
By the 19th century, ethnic Macedonian territories were soon dispersed across southern Albania. In Montenegro (Korce) and Mokrenskata area population was Macedonian, and Orthodox subjects of the Ohrid Archbishopric. The Code of the Ohrid Archbishopric of 1761 is Episcopate Mokrenska and Goro-Goro-signature Mokrenskiot (korchansko-pogradechki).
Bishop Joachim (A.Shopov and G.Strezov, Code of Ohrid patriarshiя. Sb.M. X. 569).
Ohrid anonymous chronicler of the first half of the 19th century has seen two major devastation in Montenegro and Wet (<Special Ohrid coast). In 1805 arnautski polka January opljachkale the environment of the city, and in 1821 wrote the chronicler Ohrid mokrenskata area "in Mokrenica everything is desolate, having all the robbing."
(Ohrid chronicle belezhki, 6,16 / "ARNAUTS" Vasil Kъnchov, "Makedoniя. Etnografiя and statistics" (v. 11 cards), published Bъlgarskoto Literary druzhestva c Sofia, 1900 Chastna pъrva. Peoples c Makedoniя. Arnauts., P. 83-100).
K 'Basil nchov in his book about his journey through Macedonia in 1900 recorded "arnautski doshljaci Valley Shkumba moving the Macedonian population from western parts of Ohrid" Ferdovo villages and Kalishte poalbancheni are fully and Macedonian population is moving from villages Lin and Radozda.
70 years ago testimonies of K `nchov, Mueler doctor who traveled the west coast of Ohrid and Struga Pogradec in 1837-1828, the proof that this coast was populated by Macedonians, but began to migrate and Albanians, and he wrote that the village Ferdovo there was a mixed population of Macedonians and Albanians, as the village was purely Kalishte Macedonian village.
(Dr Joseph Muller, Albanien, Rumelien und die Osterreich-Montenegrische Granze, Prag, 1844th str.69).
Just 70 years later, in the early 20th century, there was no trace of Macedonians in those former pure Macedonian villages.
By 1870 residents of the area Devol and Korca (now southern Albania) spoke Macedonian. Because Albanian pressure, the leaders of 50 villages in these areas are sworn to speak more Macedonian, not to transmit the Macedonian language to their children and become Albanians (magazine "Albania", 15-30 Juni 1898, p. 32).
From this follows that much of today's Albanians and Macedonian have root and that there are no pure ethnic groups and nations.
Историските сведоштва говорат дека првите Албанци во
Македонија почнале да се доселуваат поинтензивно дури после средината на 18 век.
Според отоманскиот попис на населението од 1430-1431 година, во Македонија немало воопшто Албанци. Веќе од средината на 15 век, со исламизацијата на Албанците, тие во мал број почнале да доаѓаат во Македонија како турски војници и наемници, но сепак во многу минорен број. Во отоманскиот попис од 1452-1453 година, се забележани само 32 албански семејства на територијата на цела Македонија и тоа 31 семејство во вилаетот Калканделен (Полог) и 1 католичко семејство во Скопје. Овие албанци веќе во најголем дел биле исламизирани и отоманските власти ги обележувале како АРНАУТИ или АРБАНАСИ, како би се разликувале од староседелското. Имено, во пописните тефтери, отоманците на личните имиња на албанците додавале “Арбанас“ или “Арнаут“ за да ги разликуваат од староседелците, за кои немало никакви придавки за народност.
Отоманскиот попис од 1467-1468 година забележува само 84 албански домаќинства на територијата на цела Македонија и тоа во следниве вилаети:
Попис 1467-1468 година
Вилает Калканделен (Полог) 20 домаќинства
Вилает Ускуп (Скопје) 2 домаќинства
Вилает Пирлепе (Прилеп) 10 домаќинства
Вилает Ќипрјули (Велес) 3 домаќинства
Нахија Крчово (Кичево) 7 домаќинства
Нахија Мариово 1 домаќинство
Нахија Манастир (Битола) 41 домаќинство
Извор: ТДИМН. ОПД, т. III, с. 35–143 (вилает Калканделен), с. 150; ТДИМН. ОПД, т. I, с. 197–199; ТДИМН. ОПД, т. II, с.139–271 (нахия Манастир), с. 271–485
Првите шест албански села во Македонија
Албанците дошле на границите на Македонија во 1572 година. Французинот Филип Канаје го опишал заземањето на Качаник од страна на неколку како што лично запишал “албански групи на убијци и разбојници“ во 1572 година.
(Френски пътеписи за Балканите, с.140).
Во 1595 година за прв пат во историјата е забележана албанска разбојничка тајфа која опљачкала неколку полошки села, а многу селани ранила и испоубила.
(Ј. Трифуноски, Полог, стр. 38).
Според отомански документ од 1597 година, околу 10.000 албански разбојници од северна Албанија, ограбиле и изгореле 27 села во западна Македонија, а во 6 од тие села, во дебарската област, се населиле првите Албанци во Македонија
(Шопова, Д. Цит. съч., с. 83).
Значи, прво населување на Албанци во македонско село, временски датира 3 години пред почетокот на 17 век и тоа било во областа на Дебар.
Албанско населување во скопската област
Во отомански документ од 1595 година за прв пат е забележано присуство на “арнаутски разбојнички групи“ во скопската област, но без албанско населување.
(Шопова, Д. Цит. съч., с. 78-79)
Албанците почнале постепено да ги освојуваат високите планински македонски села од скопска Црна Гора дури кон крајот на 17 век.
(Материали, 536. / “АРНАУТИ“ Васил Кънчов, "Македония. Етнография и статистика" (с 11 карти), Издава Българското книжовно дружество в София, 1900 година, Част първа. Народи в Македония. Арнаути., стр. 83-100).
Албанците прво ги зазеле највисоките македонски села на скопска Црна Гора и после постепено слегувале кон ниските села. Село Брест до 19 век било чисто македонско село, во Љуботен албанците навлегле кон крајот на 18 век.
(Васил Кънчов, "Македония. Етнография и статистика", Част първа.Народи в Македония. Арнаути., стр. 83-100).
Германскиот патувач Хан во втората половина на 19 век ги посетил албанските села на скопска Црна Гора и самите тамошни албанци го известиле дека се преселени во скопските северни планини после австријските војни, а тоа е крајот на 17 век.
(Hahn, Reise von Belgrad nach Salonik, Wien, 1868. стр. 70).
До 20 век, на Китка и Црн Врв се населиле Албанци во 21 македонско село. Тие дошле од Косово во текот на 18 и 19 век, а жителите на Алдинци знаеле дека нивните предци дошле во Алдинци од Гњилане.
(Материали, стр. 523. / Васил Кънчов, "Македония. Етнография и статистика", Част първа. Народи в Македония. Арнаути., стр. 83-100).
Во Скопското поле првите албанци се спуштиле дури во 19 век, за време на управувањето на Хамзи-паша, Албанец, кој етапно доселувал албанци од северна Албанија.
( J. Трифуноски, Скопско Поље, 358).
Албанско населување на Полог
Почетокот на албанското населување т.е. заземање на Полог, почнува од средината на 18 век. Сепак, тие во тој период претставувале многу мала малцинска група во Полог, се` до првата половина на 19 век, кога со Полог владее албанецот Абдураман-паша, кој насилно и масовно населувал албанци од северна Албанија.
(Ј. Трифуноски, Полог, с. 71-74)
Голем дел од староседелското македонско население на Полог, било насилно поалбанчено, цели родови биле поалбанчени, како и многу жени и девојки под притисок на тетовските албански паши и нивниот зулум .
(Ј. Трифуноски, Полог, стр. 38-39, 50-51)
Истото се има случено и со Кичевија, каде најголемиот дел од тие Албанци се всушност од македонско потекло. Затоа, можеме да кажеме дека Албанците во Македонија се македонски браќа.
Албанците од с.Теарце биле населени од тетовските паши, од Мат, Долен Дебар и призренско; албанците од с.Доброште дошле од Дебар и Љума. Во с.Длабочица, с.Стража и с.Култино албанците потекнуваат од Дукачин Љума. Во последното село, Абдурахман Паша во почетокот на 19 век ги избркал Македонците и населил Албанци (Материали (Софија), 437, 439, 446-447).
Во Жеденската област до почетокот на 19 век живееле исклучително Македонци, но подоцна почнале и таму да се доселуваат Албанци од Реч и Долни Дебар.
Од албанските зулуми, Македонците од Полог масовно бегале и ги оставале празни селата. Васил К`нчов во последната деценија на 19 век ја посетил Македонија и опишува дека селото Горно Фалише до 1860 година броело 30 македонски семејства, а во 1890 година опустело, како и селата Палатица, Корито, Форино и Чајле, кои исто така останале опустени и празни.
(В. "Новини", год. II бр. 12, 13./ Васил Кънчов, "Македония. Етнография и статистика", Част първа.Народи в Македония. Арнаути., стр. 83-100).
Македонскиот етнограф Трифуноски, спомнува дека и селата Катрање и Еребино ја споделиле истата судбина на опустување.
(Ј. Трифуноски, Полог, 39-40).
Албанизација на Кичевија
Зајаз, сега изразито албанско село, до 1740 година било чисто македонско православно село. Првиот македонски етнограф, Томе Смиљаниќ - Браднина пред 90 години утврдил дека луѓето од Зајаз ги знаат своите муслимански претци до 7 колено, а од овие имиња после продолжуваат имињата на нивните православни предци. Православните старинци биле “Шопки“, па Албанците еден дел од нив истиснале, а друг дел исламизирале и поалбанчиле.
(Т. Смиљанић, Кичевија, 440-441).
Селото Црвивци било исламизирано околу 1760 година. Албанците удриле на селото од страна на Зајаз за Велигден, кога се играло оро, убиле многу луѓе, а жените ги заробиле и се вселиле како во своја куќа.
(Т. Смиљанић, Кичевија, стр. 431).
Селото Бериково, било муслиманизирано околу 1785 година, кога Албанците ги исламизирале жените и децата од селото, додека мажите им биле на печалба.
(Т. Смиљанић, Кичевија, с. 437).
Дел од македонското староседелско население на селото Колари избегало кон крајот на 18 век во Австро-Унгарија, а оние кои останале дома биле албанизирани.
(Смиљанић, Кичевија, с. 444).
Албанците во с. Јагол биле преселени од селото Блаце од Албанија околу 1830 година. Тогаш било и албанизирано селото Туин. Во с.Поповјани, с.Другово и с.Белица првите албанци се населиле околу 1840 година од Дебар.
Албанизацијата во струшко-дебарскиот крај
Иако Албанците прво проникнале во дебарскиот крај во 17 век, сепак до 19 век, апсолутното мнозинство на Голо Брдо и Дебарско Поле го сочинувале Македонци, рисјани и муслимани. Подлабоки етнички промени во дебарскиот крај настанале во 19 век, со албанизација на Македонците муслимани од повеќе села и населување Албанци од северна Албанија.
Васил К`нчов во својата книга за Македонија обајвена 1900 година, сведочи за поалбанчувањето на Македонците муслимани и населувањето на албанци во Голо Брдо и Дебарско Поле:
“Жителите (македонски муслимани) на селата Острени, Трново, Клене, Летен, Џепиште, Ербеле, Обоки, Макелари и др. претпочитаат да се кажуваат за арнаути и да говорат арнаутски. Торбешите од с. Раица, најјужно од подримските потурчени села, говорат повеќе арнаутски и се бројат за арнаути. Селата Вичишта, Голеишча и Писанки биле до почетокот на XIX. век македонски, до пред 30 години биле половина македонски, а сега се населени од арнаути. Само во Писанки останаа уште 3 македонски куќи. Арнаутите идат од Горица и од други посеверни места. Уште посилен е притисокот на Поле (дебарко поле). Македонците исчезнале во почетокот на XIX век од северните села, а денес бегаат од сите други села поради страшните уништувања на кои се изложени. Селото Граѓани до скоро било македонско. Арнаутите дошле пред 50 години и сега тие се мнозинство. Има уште 8 македонски куќи, но и тие наскоро ќе бегаат.
Македонци имало и до пред 30-35 години во арнаутското село Балании и во турското Коџаџик, но сите избегале. Тој крај е жестоко опустошен од арнаутските полкови на Али Паша, кои го уништија Божји Град во долината на р. Дрим, кон крајот на 18 век. Само во Река арнаутите уште не проникнале и тоа благодарејќи на торбешите од една страна и на фактот, што, тамошните македонски села се големи“.
(види кај Васил Кънчов, "Македония. Етнография и статистика", Част първа. Народи в Македония. Арнаути., стр. 83-100).
Населување на Албанците во Гора (Корча), област Мокра-Поградец и Струга
До 19 век, македонските етнички територии се простирале скоро во цела јужна Албанија. Во Гора (Корча) и Мокренската област населението било македонско, православно и поданици на Охридската Архиепископија. Во Кодексот на Охридската Архиепископија од 1761 година се наоѓа Епископијата Горо-Мокренска и потписот на Горо-Мокренскиот (корчанско-поградечки).
Епископ Јоаким (А.Шопов и Г.Стрезов, Кодекс на Охридската патриаршия. Сб.М. X. 569).
Охридскиот анонимен летописец од првата половина на 19 век, бележи две големи пустошења во Гора и Мокра (зап. охридски брег). Во 1805 година арнаутски полкови ја опљачкале целата околина на Охрид, а во 1821 година, пишува летописецот Охридски за мокренската област: „во Мокреница се` се запусти, сето имање го ограбија“.
(Охридски летописни бележки, 6,16 / “АРНАУТИ“ Васил Кънчов, "Македония. Етнография и статистика" (с 11 карти), Издава Българското книжовно дружество в София, 1900 година, Част първа. Народи в Македония. Арнаути., стр. 83-100).
Васил К`нчов во својата книга за неговото патување низ Македонија од 1900 година запишува “арнаутски дошљаци од долината на Шкумба го иселуваат македонското население од западните делови на охридско“, селата Фердово и Калиште се поалбанчени целосно, а македонското население се иселува и од селата Лин и Радожда.
70 години пред сведоштвата на К`нчов, доктор Муелер, кој патувал по западниот охридски брег на Струга и Поградец во 1837-1828 година, сведочи дека овој брег бил населен со Македонци, но почнале да се доселуваат и Албанци, па запишал дека селото Фердово имало мешано население од Македонци и Албанци, додека селото Калиште било чисто македонско село.
(D-r Joseph Muller, Albanien, Rumelien und die Osterreich-Montenegrische Granze, Prag, 1844. стр.69).
Само 70 години подоцна, на почетокот на 20 век, немало трага од Македонци во тие некогашни чисто македонски села.
До 1870 година жителите на областа Девол и Корча (денешна јужна Албанија) говореле македонски јазик. Поради албанскиот притисок, првенците на 50 села од овие области се заколнале да не говорат повеќе македонски, да не го пренесуваат македонскиот јазик на своите деца и да станат Албанци (Списание "Albania", 15–30 Juni 1898, p. 32).
Од оваа произлегува дека голем дел од денешните Албанци имаат и македонски корен и дека не постојат чисти етноси и нации.
GOOGLE TRANSLATOR :-
Settlement of Albanians in Macedonia
Historical evidence shows that the first Albanians in Macedonia began to migrate even more intense after the mid-18th century.
According to the Ottoman census of 1430-1431 year, in Macedonia there was Albanian. Already by the mid-15th century, with the conversion of Albanians in a minority they started coming in Macedonia as Turkish soldiers and mercenaries, but in a very minor number. The Ottoman census of 1452-1453 year are recorded only 32 Albanian families on the territory of Macedonia, 31 family vilayet Kalkandelen (nest) and 1 Catholic family in Skopje. These Albanians have mostly been Islamized and Ottoman authorities blaming as ARNAUTS or Arbanasi, as could differ from indigenous. The census in notepads, Ottomans personal names Albanians added the "Arbanasi" or "Arnaut" to distinguish them from the natives, that there were no adjectives for nationality.
Ottoman census of 1467-1468, the notes only 84 Albanian households on the territory of Macedonia and recesses in the following:
Census year 1467-1468
Vilayet Kalkandelen (nest) 20 households
Vilayet USKUP (Skopje) 2 households
Vilayet Pirlepe (Prilep) 10 households
Vilayet Kjiprjuli (Veles) 3 households
Nahiya Krchovo (Kicevo) 7 households
Nahiya Mariovo 1 household
Nahiya Manastir (Bitola) 41 household
Source: TDIMN. ODM, t. III, p. 35-143 (Vilayet Kalkandelen), p. 150; TDIMN. ODM, t. I, p. 197-199; TDIMN. ODM, t. II, s.139-271 (nahiя Monastery), p. 271-485
The first six Albanian villages in Macedonia
Albanians came to the borders of Macedonia in 1572. Frenchman Philippe Kanaje described the capture of Kačanik by some as personally wrote "Albanian groups of killers and thieves" in 1572.
(Frankish Travel to the Balkans, s.140).
In 1595 for the first time in recorded history a den of Albanian gang that opljachkala Poloski few villages and many villagers wounded and ispoubila.
(J. Trifunoski, nest, p. 38).
Under Ottoman document from 1597, about 10,000 Albanian-robbers of northern Albania, robbed and burned 27 villages in western Macedonia, and in 6 of these villages, in Debar area, first settled Albanians in Macedonia
(Sopova, MD. Quoted. Sъch., P. 83).
So, the first settlement of Albanians in Macedonian village dating period 3 years before the 17th century and it was in the Debar.
Albanian settlement in Skopje area
The Ottoman document from 1595 was first noted the presence of "predatory arnautski groups" in the Skopje area, but no Albanian settlement.
(Sopova, MD. Quoted. Sъch., P. 78-79)
Albanians began to gradually conquer the high mountain villages of Macedonia Skopje Montenegro, even at the end of the 17th century.
(Materials, 536. / "ARNAUTS" Vasil Kъnchov, "Makedoniя. Etnografiя and statistics" (v. 11 cards), published Bъlgarskoto Literary druzhestva c Sofia, 1900 Chastna pъrva. Peoples c Makedoniя. Arnauts., P. 83-100 ).
Albanians are first occupied the highest villages in Skopje Macedonia Montenegro and then gradually got down to the lower villages. Village of Brest until the 19th century was pure Macedonian village, Luboten Albanians entered the late 18th century.
(Vasil Kъnchov, "Makedoniя. Etnografiя and statistics" Chastna pъrva.Narodi c Makedoniя. Arnauts., P. 83-100).
German traveler Han in the second half of the 19th century Albanian villages visited Skopje Montenegro Albanians themselves tamoshni informed that moved in Skopje northern mountains after Austrian wars, and that's the end of the 17th century.
(Hahn, Reise von Belgrad nach Salonik, Wien, 1868th p. 70).
By the 20th century, the flower Black Peak settled Albanian 21 Macedonian village. They came from Kosovo during the 18th and 19th centuries, and residents of Aldinci know that their ancestors came to Aldinci of Gnjilane.
(Material, p. 523rd / Vasil Kъnchov, "Makedoniя. Etnografiя and statistics" Chastna pъrva. Peoples c Makedoniя. Arnauts., P. 83-100).
The first field units Albanians descended even into the 19th century, during the management of Hamza Pasha, an Albanian, who gradually settled Albanians of northern Albania.
(J. Trifunoski, Skopje Polje, 358).
Albanian settlement of nest
Early Albanian settlement ie occupy the nest, starting from the middle of the 18th century. However, at that time they were a very small minority group in the nest, Until the first half of the 19th century, when the nest Albanian rule Abdurrahman Pasha, who violently and mass inhabited by Albanians from northern Albania.
(J. Trifunoski, nest, s. 71-74)
Much of the indigenous Macedonian population nest, was violently poalbancheno, whole genera were poalbancheni, and many women and girls under the pressure of Tetovo Albanian pashas and their oppression.
(J. Trifunoski, nest, p. 38-39, 50-51)
The same happened with Kichevija, where most of them are actually of Albanian Macedonian origin. Therefore, we can say that the Albanians in Macedonia are Macedonian brothers.
Tearce Albanians from Tetovo were inhabited by pashas, the Mat, Lower Debar and Prizren, the Albanian s.Dobroshte came from Debar and Luma. In s.Dlabochica, s.Strazha and s.Kultino Albanians come from Dukachin Luma. The last village, Abdurrahman Pasha in the early 19th century expelled Macedonians and Albanians settled (material (Sofia), 437, 439, 446-447).
In Zhedenskata area until the early 19th century Macedonians lived exclusively, but later started and there are Albanians migrated from Word and Dolni Debar.
The Albanian violence, Macedonians fled nest mass and left empty villages. K 'Basil nchov in the last decade of the 19th century, visited Macedonia and describes the village of Gorno bragging to 1860 counted 30 Macedonian families, and in 1890 deserted and villages Palatica, scour, and Chajle Forino, who also left bare and empty.
(V. "News" years. II no. 12, 13th / Vasil Kъnchov, "Makedoniя. Etnografiя and statistics" Chastna pъrva.Narodi c Makedoniя. Arnauts., P. 83-100).
Macedonian ethnographer Trifunoski mentions that Katranje villages and Erebino shared the same fate opustuvanje.
(J. Trifunoski, nest, 39-40).
Albanisation of Kichevija
Zajas now distinctively Albanian village until 1740 was pure Macedonian Orthodox village. Macedonia's first ethnographer Tome Smiljanic - Bradnina 90 years ago found that people Zajas know their Muslim ancestors to 7 knee, and these names continue after the names of their ancestors Orthodox. Orthodox starinci were "Shopki" Albanians and one of them istisnale and another of Islam and poalbanchile.
(T. Smiljaniћ, Kichevija, 440-441).
The village was Islamized Crvivci around 1760. Albanian village hit by Zajas for Easter, when played dance, killed many people, and women captured and moved as your house.
(T. Smiljaniћ, Kichevija, p. 431).
The village Berikovo either muslimanizirano around 1785, when Albanians Islam women and children from the village while the men were at work in Turkey.
(T. Smiljaniћ, Kichevija, p. 437).
Some indigenous Macedonian population of the village wheelwright escaped the late 18th century Austria-Hungary, and those who remained at home were albanizirani.
(Smiljaniћ, Kichevija, p. 444).
Albanians in the village. Jagol were moved from the village of Blace Albania around 1830. Then any and albanised Village Twin. In s.Popovjani, s.Drugovo and s.Belica Albanians first settled around 1840 by Debar.
Albanisation in Debar-Struga
Although Albanians first penetrated in Debar in the 17th century to the 19th century however, the absolute majority of Golo Brdo and Debar Pole consisted of Macedonians, Muslims and Christians. Deeper ethnic changes in Debar occurred in the 19th century, with the albanisation Macedonian Muslims from many villages and settlements Albanians of northern Albania.
K 'Basil nchov in his book about Macedonia obajvena 1900, testifies to the poalbanchuvanjeto Macedonian Muslims and settlement of Albanians in Golo Brdo and Debar Pole:
"Residents (Macedonian Muslim) villages Ostreni Turnovo, maple, summer, Dzepiste, Erbele, Oboki, Makelari etc.. prefer to speak of arnauts and speak arnautski. Converts from the village. Raica, the most southern podrimskite poturcheni villages speak more arnautski and number arnauts. Villages Vichishta, Goleishcha and Pisanki were up early XIX. century Macedonian to 30 years ago were half Macedonian, now inhabited by arnauts. Only Pisanki stayed another 3 Macedonian houses. Arnauts drawn from Gorica and other more northern areas. Even stronger is the pressure field (debarko field). Macedonians disappeared in the early XIX century northern villages, and today shun all other villages because of the terrible destruction that are exposed. Village Citizens to almost any Macedonian. Arnauts came 50 years ago and now they are the majority. There are still 8 Macedonian houses, but they soon fled.
Macedonians were up 30-35 years ago in the village arnautskoto Balanii in Turkish Kodzadzik, but all escaped. He finally been heavily infested by Arnaout regiments of Ali Pasha, who destroyed the city of God in the valley of the river. Dream in the late 18th century. Only River Arnauts yet penetrated and thanks converts the one hand and the fact that, the local Macedonian villages are great. "
(See the Vasil Kъnchov, "Makedoniя. Etnografiя and statistics" Chastna pъrva. Peoples c Makedoniя. Arnauts., P. 83-100).
Settlement of Albanians in Montenegro (Korce), Wet-area Pogradec and Struga
By the 19th century, ethnic Macedonian territories were soon dispersed across southern Albania. In Montenegro (Korce) and Mokrenskata area population was Macedonian, and Orthodox subjects of the Ohrid Archbishopric. The Code of the Ohrid Archbishopric of 1761 is Episcopate Mokrenska and Goro-Goro-signature Mokrenskiot (korchansko-pogradechki).
Bishop Joachim (A.Shopov and G.Strezov, Code of Ohrid patriarshiя. Sb.M. X. 569).
Ohrid anonymous chronicler of the first half of the 19th century has seen two major devastation in Montenegro and Wet (<Special Ohrid coast). In 1805 arnautski polka January opljachkale the environment of the city, and in 1821 wrote the chronicler Ohrid mokrenskata area "in Mokrenica everything is desolate, having all the robbing."
(Ohrid chronicle belezhki, 6,16 / "ARNAUTS" Vasil Kъnchov, "Makedoniя. Etnografiя and statistics" (v. 11 cards), published Bъlgarskoto Literary druzhestva c Sofia, 1900 Chastna pъrva. Peoples c Makedoniя. Arnauts., P. 83-100).
K 'Basil nchov in his book about his journey through Macedonia in 1900 recorded "arnautski doshljaci Valley Shkumba moving the Macedonian population from western parts of Ohrid" Ferdovo villages and Kalishte poalbancheni are fully and Macedonian population is moving from villages Lin and Radozda.
70 years ago testimonies of K `nchov, Mueler doctor who traveled the west coast of Ohrid and Struga Pogradec in 1837-1828, the proof that this coast was populated by Macedonians, but began to migrate and Albanians, and he wrote that the village Ferdovo there was a mixed population of Macedonians and Albanians, as the village was purely Kalishte Macedonian village.
(Dr Joseph Muller, Albanien, Rumelien und die Osterreich-Montenegrische Granze, Prag, 1844th str.69).
Just 70 years later, in the early 20th century, there was no trace of Macedonians in those former pure Macedonian villages.
By 1870 residents of the area Devol and Korca (now southern Albania) spoke Macedonian. Because Albanian pressure, the leaders of 50 villages in these areas are sworn to speak more Macedonian, not to transmit the Macedonian language to their children and become Albanians (magazine "Albania", 15-30 Juni 1898, p. 32).
From this follows that much of today's Albanians and Macedonian have root and that there are no pure ethnic groups and nations.
Comment